Tandplak op de tanden en kiezen veroorzaakt gaatjes en tandvleesontsteking. Ook al poets je de tandplak nog zo zorgvuldig weg met de tandenborstel, helemaal tussen de tanden en kiezen kom je nooit. Daarom blijven juist daar na het poetsen altijd bacteriën achter die tandplak kunnen veroorzaken. Gaatjes en tandvleesontsteking komen dan ook meestal tussen de tanden en kiezen voor. Poetsen alléén is dus niet voldoende; ook de ruimten tussen de tanden en kiezen moeten elke dag worden gereinigd. We noemen dit interdentale reiniging. Eenmaal per dag is over het algemeen voldoende. Afhankelijk van de grootte van de ruimte tussen je tanden en kiezen kan dit met floss, tandenstokers of ragers worden gedaan. Je kunt poetsen en flossen ondersteunen met mondspoelmiddel.
Flossen
Als de tanden strak tegen elkaar staan is floss de aangewezen weg om tussen de tanden te reinigen. Floss is tandzijde, dat je tussen de tanden door kunt bewegen.
Hoe gebruiken?
Neem een stuk floss van ongeveer 35-40 cm en wikkel de uiteinden losjes om de beide middelvingers.
Span vervolgens een klein stukje van zo'n 4 cm tussen de beide duimen en wijsvingers.
Breng de strak gespannen draad met een heen en weer gaande beweging tussen de tanden of kiezen. Voorkom beschadiging van het tandvlees door de draad voorzichtig door het contactvlak (daar waar de tanden en kiezen tegen elkaar staan) te halen.
Span de draad nu strak rondom de tand of kies en breng hem tot net onder het tandvlees. Breng de draad dan weer terug naar het contactpunt met een heen en weer gaande beweging. Zo schraap je de tandplak van de tand of kies.
Leg nu de draad om de ernaast liggende tand of kies en voer dezelfde beweging uit. Tenslotte haal je de draad weer terug door het contactpunt. Herhaal deze handeling voor de overige tanden en kiezen waar alleen ruimte is voor floss.
2 soorten:
Waxed floss:een draad met een laagje was, deze rafelt wat minder snel en is geschikter als er vullingen zijn.
Unwaxed floss:een draad zonder laagje was, deze rafelt sneller dan de waxed floss en is geschikt voor een gebit zonder vullingen.
Beide soorten zijn in verschillende diktes verkrijgbaar. Er zijn ook elektrische flossers verkrijgbaar (oa. van Oral-B). Vraag je tandarts of mondhygiënist wat voor jouw gebit het meest geschikt is.
Stoken
Waar er voldoende ruimte tussen de tanden en kiezen is voor het gebruik van tandenstokers, genieten deze de voorkeur boven floss. Het gebruik van tandenstokers is namelijk eenvoudiger te leren dan het op de juiste manier flossen. Er zijn tegenwoordig zeer smalle tandenstokers verkrijgbaar zodat ook kleinere ruimten tussen de tanden en kiezen met tandenstokers kunnen worden gereinigd. In de praktijk blijkt dat de meeste mensen regelmatiger tandenstokers gebruiken dan floss en ook enthousiast zijn over het gebruik ervan.
Je gebruikt hem als volgt: maak de tandenstoker voor gebruik een beetje nat door er even op te sabbelen. Zet de platte kant tegen het tandvlees en duw hem stevig loodrecht tussen de tanden. Maak nu een licht zagende beweging.
Een goede tandenstoker is driehoekig van vorm, heeft een platte, smalle onderkant en is gemaakt van een zachte houtsoort. Een cocktailprikker of een plastic stoker is dus zeker geen goede tandenstoker.
Ook hier weer: er zijn diverse uitvoeringen en groottes, overleg met je tandarts of mondhygiënist welke het meest geschikt is voor jouw gebit.
Ragen
Waar er voldoende ruimte tussen de tanden en kiezen is voor het gebruik van ragers, genieten deze de voorkeur boven tandenstokers. Ragers, ook wel spiraalborstels of interdentaal borstels genoemd, halen namelijk meer tandplak weg dan tandenstokers. Om de tandplak goed te verwijderen, moet de rager met enige moeite tussen de tanden en kiezen doorgaan. Hoe groter de ruimte tussen de tanden en kiezen, hoe groter dus de rager. Bij hele grote ruimten kun je er meerdere bundelen tot een bosje en zo tussen de tanden en kiezen doorhalen. Ragers zijn verkrijgbaar in vele maten, van zeer smal tot extra groot. Er zijn zowel losse ragers als ragers met handvatten te koop. Vraag je tandarts of mondhygiënist om advies.
Gebruik:
Pak de rager beet bij het metalen steeltje en duw de kant met de haren voorzichtig tussen de tanden en kiezen.
Vervolgens haal je de rager zo'n keer of tien heen en weer. Let er op dat het metaal van het ragertje de tanden en kiezen niet raakt!
Om achter in de mond gemakkelijker te kunnen ragen, is het handig om de mond een beetje te sluiten zodat de spanning van de wangen vermindert.
Soms is het handig om een rager met handvat te gebruiken.
Spoelen
Naast poetsen en flossen kun je voor de verzorging van je gebit gebruik maken van mondwaters, -sprays en spoelmiddelen. Dit spoelen is een aanvulling op de reguliere gebitsverzorging, geen vervanging! Spoelmiddelen kunnen een preventieve en verzorgende werking hebben op het gebied van slechte adem, tandvleesontstekingen of het ontstaan van gaatjes.
Over het algemeen helpt het gebruik van een spoelmiddel tegen slechte adem slechts tijdelijk. Je kunt beter je tandarts raadplegen voor extra maatregelen en mogelijkheden. Bij het bestrijden en voorkomen van tandvleesontstekingen en gaatjes hangt de werking van mondspoelmiddelen (bijv. Colgate, Listerine, Meridol) af van de bestanddelen die het bevat. Chloorhexidine is een van de meest effectieve bestanddelen in de strijd tegen tandvleesontstekingen en tandplak. Bij regelmatig gebruik kan het verkleuring van de tanden, een vieze smaak en branderige slijmvliezen veroorzaken. Andere voorkomende preventieve bestanddelen in spoelmiddelen zijn fluoride, peroxiden, fenolverbindingen, plantenextracten en enzymen.
Niet alle mondspoelmiddelen zijn even effectief en niet iedereen heeft een mondspoelmiddel nodig. Vraag je tandarts of mondhygiënist om advies.
Belangrijk!
Voor de keuze tussen ragers, tandenstokers en floss geldt in het algemeen dat als er ruimte is voor een rager, er altijd een rager wordt gebruikt. Als er onvoldoende ruimte is voor een rager dan wordt een tandenstoker gebruikt. Als ook daar te weinig ruimte voor is, valt de keuze op floss. Dat kan dus betekenen dat voor verschillende plaatsen in de mond verschillende hulpmiddelen nodig zijn.
Bloedend tandvlees
Vooral in het begin kun je last van hebben van wat pijn en bloeding bij het gebruik van floss, tandenstokers of ragers. Met name bloeding wijst op tandvleesontsteking. Laat het optreden van bloeding echter nooit een reden zijn om te stoppen met het gebruik van interdentale reinigers. Door te stoppen, wordt er geen tandplak meer weggehaald tussen de tanden en kiezen en zal de tandvleesontsteking dus juist niet verdwijnen. Door het gebruik van de interdentale reinigers vol te houden, zal in de meeste gevallen de tandvleesontsteking, en dus ook de bloeding, verdwijnen. Gebeurd dat niet, neem dan contact op met je tandarts of mondhygiënist.
Voor het beste resultaat is het, net als bij het tandenpoetsen, belangrijk voldoende tijd te nemen om alle ruimten tussen tanden en kiezen goed schoon te maken. Eénmaal per dag zorgvuldig flossen, stoken of ragen is voldoende en heeft meer effect dan meerdere keren per dag vluchtig reinigen.
